Gmina, Gułtowy, Historia, Kolej, Reportaże, Wydarzenia

Pędzący pociąg wykoleił się pod Gułtowami. Dramat, który wstrząsnął Wielkopolską

28-07-2026 07:33   Janusz Ludwiczak

Nic nie zapowiadało tej tragedii. Była to środa, 1 lipca 1936 roku. Rozpędzona lokomotywa pociągu pospiesznego z Poznania do Warszawy nagle wypadła z torów, przewróciła się, a trzy pierwsze wagony uległy rozbiciu. Śmierć na miejscu poniósł maszynista, a w szpitalu w wyniku obrażeń zmarł kolejny pracownik kolei. Rannych zostało kilkadziesiąt osób.

Do katastrofy kolejowej doszło równo 90 lat temu, 1 lipca 1936 roku w Gułtowach. Wówczas większość trasy kolejowej z Poznania do Warszawy była jednotorowa. Pociągi mogły mijać się m.in. w Kostrzynie, a także w Gułtowach, gdzie znajdowała się bocznica. Linia nie była jeszcze zelektryfikowana, a pasażerów woziły parowozy.

Z Poznania do Warszawy jechał skład, który prowadził parowóz serii Ok22, mogący osiągnąć prędkość 100 km/h. Pociąg miał zatrzymać się na bocznicy, by przepuścić jadący z przeciwnego kierunku skład relacji: Warszawa – Paryż.

Maszynista zbliżając się do stacji zwalniał skład. Parowóz wykoleja się, przewraca i ląduje w polu. Trzy pierwsze wagony ulegają rozbiciu, a przód czwartego wagonu restauracyjnego również ulega zniszczeniu.

Śmierć na miejscu poniósł maszynista Franciszek Morski z parowozowni Kutno. Wkrótce później w szpitalu umiera palacz Wincenty Górecki z Warszawy w wyniku odniesionych obrażeń. Poważnie rannych zostanie co najmniej 9 pasażerów pociągu. Obrażenia odniosła Jadwiga Sosnkowska – działaczka społeczna (żona Kazimierza Sosnkowskiego), poszkodowany zostaje też jej syn Piotr. Wśród rannych byli też dr Schramm, lekarz powiatowy z Wrześni oraz teść gen. Edmunda Knoll-Kownackiego – generał brygady Wojska Polskiego.

Pierwsze doniesienia mówiły, że przyczyną katastrofy było puszczenie pociągu na boczny tor. Przypuszczano, że maszynista mógł nie wiedzieć (lub o tym zapomniał) o zmianie rozkładu jazdy, według którego miał przepuścić jadący od strony Poznania pociąg "Lux" relacji Paryż – Warszawa. Gdy pociąg został skierowany na bocznicę, jego pęd był tak duży, że doszło do wykolejenia. Na początku ustalono, że prędkość pociągu była nadmierna i wynosiła ok. 80 km/h.

Dalsze czynności zmierzające do wyjaśnienia przyczyn wypadku podjęły władze kolejowe dyrekcji poznańskiej i specjalna komisja śledcza z ramienia Ministerstwa Komunikacji. Drugie z tych gremiów miało ustalić, kto ponosi winę niepoinformowania personelu kolejowego o zmianie rozkładu jazdy z dniem 1 lipca, spowodowanej nową trasą międzynarodowego ekspresu Paryż – Warszawa – Moskwa.

Fot: Archiwum Dziennika Zachodniego

ZOBACZ TAKŻE: Wieś o wczesnośredniowiecznym rodowodzie. Znajduje się tutaj blisko 300-letni kościół i pałac

ZOBACZ TAKŻE: Znajdował się tu zamek, a ponad 250 lat temu wzniesiono kościół

ZOBACZ TAKŻE: Wieś, której historia sięga 1338 roku

Byłeś świadkiem wypadku? Widziałeś dziurę w jezdni? Zaginął Twój pies lub kot? Masz sprawę, która wymaga naszej interwencji?
Powiadom nas o tym. Wyślij e-mail redakcja@infokostrzyn.pl lub wypełnij formularz na naszej stronie - www.kontakt.infokostrzyn.pl.
KOSTRZYN KONT@KT – Kontaktowa Platforma Czytelników jest do Twojej dyspozycji
Twórz razem z nami - by pomóc sobie i innym.