Uroczystości rozpoczęły się w środowe południe na cmentarzu parafialnym w Kostrzynie.

– Jak co roku spotykamy się 27 grudnia, by wspólnie oddać hołd bohaterom, Powstańcom Wielkopolskim. To już 105. rocznica tych wydarzeń, ona ciągle w nas jest żywa. Żywa dlatego, że Powstańcami byli nasi Ojcowie, nasi Dziadkowie. Dla tego wydarzenia oraz czyny bohaterów zawsze będą w naszych sercach. Oddajemy im pamięć, hołd, ale jesteśmy też świadectwem tego, że ich ofiara i poświęcenie nie poszła na marne. Żyjemy w wolnej i niepodległej Polsce. Dla nas Wielkopolan, to szczególna chwila każdego roku, aby oddać hołd tym wszystkich, którzy aktywnie włączali się, pielęgnując wcześniej język i mowę, a później chwycili za broń i spowodowali, iż Wielkopolska stała się wolna i mogła być włączona do niepodległej Polski – powiedział w trakcie uroczystości Szymon Matysek, burmistrz gminy Kostrzyn.

Podczas uroczystości burmistrz przypomniał, że kilka dni temu marszałek województwa wielkopolskiego podpisał umowę na budowę Muzeum Powstania Wielkopolskiego, które do końca 2026 roku ma powstać na Wzgórzu św. Wojciecha w Poznaniu. W jego wkład i wyposażenie ekspozycji ma włączyć się również gmina Kostrzyn.

Następnie złożone zostały wieńce i znicze na grobach Powstańców, spoczywających na kostrzyńskim cmentarzu. W uroczystości wzięły udział także rodziny powstańców, wśród których był Andrzej Dymitrowski, wnuk Józefa Wadyńskiego.

W dalszej części złożone zostały kwiaty i oddano hołd przy Pomniku Powstańców Wielkopolskich, który znajduje się przy zbiegu ulic Powstańców Wielkopolskich i Średzkiej w Kostrzynie.

Wieczorem uroczystości przeniosły się do Czerlejna. Po mszy świętej w intencji bohaterów Powstania Wielkopolskiego odbyło się przejście pod Obelisk, odpalone zostały race i fajerwerki oraz zapalno znicze pod pomnikiem Powstańców Wielkopolskich przy ul. Wielkopolskiej.

Na zakończenie w świetlicy wiejskiej w Czerlejnie zaplanowano "Patriotyczne Śpiewanie" – czyli wieczornicę patriotyczną, podczas której muzycy z Zespołu Strefa Zero zaśpiewali wraz z publicznością pieśni powstańcze i patriotyczne.

Powstanie Wielkopolskie wybuchło dokładnie 27 grudnia 1918 r. o godz. 16:40. W walkach brali udział również mieszkańcy gminy Kostrzyn.

– Kiedy w Poznaniu w odpowiedzi na butną postawę Prusaków doszło do rozruchów i wybuchu powstania nasi rodacy też nie pozostali dłużni. Zwołano na kostrzyńskim Rynku wiec, apelowano do młodych jak i doświadczonych wojaków, by wstępowali w szeregi powstańcze. Decydującym momentem było spotkanie w dniu 30 grudnia 1918 r., kiedy to postanowiono, że Kostrzyn wystawi 100-osobową kompanię wojska powstańców, który pójdzie do walki. Powstał powstańczy oddział bojowy. 6 stycznia 1919 po zaprzysiężeniu ks. Henryka Fischbacha w kościele oddział 100-osobowy dowodzony przez Stanisława Małeckiego wyruszył pociągiem do Poznania. Z czasem kompania kostrzyńska została włączona do 4. pułku rezerwowego poznańskiego i skierowana do Zbąszynia. Kostrzyński organizator oddziałów powstańczych Józef Wadyński przygotowywał pluton, który włączony do kompani średzkiej 31 stycznia 1919 r. po uroczystym zaprzysiężeniu udał się na front północny pod Kcynią. W Powstaniu 1918-1919 poległo 6 naszych rodaków, których tutaj znajduje się wspólna mogiła zbiorowa. Pobudowana w 1938 roku w 20. rocznicę Powstania. Częściowo uszkodzona w czasie wojny, została odbudowana – opowiada Kazimierz Matysek, regionalista.

Powstańców Wielkopolskich z terenu gminy Kostrzyn było ok. 180. Byli wśród nich mieszkańcy Kostrzyna, ale również Czerlejna, Siekierek, Brzeźna czy Wiktorowa. W walkach zbrojnych poległo 13. Powstańców z ziemi kostrzyńskiej.

Fot: Janusz Ludwiczak (1-41), Agnieszka Augustyn (42-52)