Równo 105 lat temu, 27 grudnia o godz. 16:40 wybuchło Powstanie Wielkopolskie. W walkach brali udział również mieszkańcy gminy Kostrzyn.

– Kiedy w Poznaniu w odpowiedzi na butną postawę Prusaków doszło do rozruchów i wybuchu powstania nasi rodacy też nie pozostali dłużni. Zwołano na kostrzyńskim Rynku wiec, apelowano do młodych jak i doświadczonych wojaków, by wstępowali w szeregi powstańcze. Decydującym momentem było spotkanie w dniu 30 grudnia 1918 r., kiedy to postanowiono, że Kostrzyn wystawi 100-osobową kompanię wojska powstańców, który pójdzie do walki. Powstał powstańczy oddział bojowy. 6 stycznia 1919 po zaprzysiężeniu ks. Henryka Fischbacha w kościele oddział 100-osobowy dowodzony przez Stanisława Małeckiego wyruszył pociągiem do Poznania. Z czasem kompania kostrzyńska została włączona do 4. pułku rezerwowego poznańskiego i skierowana do Zbąszynia. Kostrzyński organizator oddziałów powstańczych Józef Wadyński przygotowywał pluton, który włączony do kompani średzkiej 31 stycznia 1919 r. po uroczystym zaprzysiężeniu udał się na front północny pod Kcynią. W Powstaniu 1918-1919 poległo 6 naszych rodaków, których tutaj znajduje się wspólna mogiła zbiorowa. Pobudowana w 1938 roku w 20. rocznicę Powstania. Częściowo uszkodzona w czasie wojny, została odbudowana – opowiada Kazimierz Matysek, regionalista.

Powstańców Wielkopolskich z terenu gminy Kostrzyn było ok. 180. Byli wśród nich mieszkańcy Kostrzyna, ale również Czerlejna, Siekierek, Brzeźna czy Wiktorowa. W walkach zbrojnych poległo 13 Powstańców z ziemi kostrzyńskiej.

Gminne obchody 105. rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego rozpoczną się o godz. 12:00 na cmentarzu parafialnym w Kostrzynie. Złożone zostaną wieńce i znicze na grobach Powstańców. Następnie uroczyste podniesienie flagi powstańczej przy Pomniku Powstańców Wielkopolskich, który znajduje się przy zbiegu ulic Powstańców Wielkopolskich i Średzkiej w Kostrzynie.

Wieczorem odbędą się uroczystości w Czerlejnie. O godz. 17:00 odprawiona zostanie msza św. w kościele NMP Wniebowziętej w intencji bohaterów Powstania Wielkopolskiego. Po nabożeństwie przejście w eskorcie strażaków OSP Kostrzyn pod Obelisk. Odpalone zostaną racje i świetlna iluminacja oraz zapalone zostaną znicze pod pomnikiem Powstańców Wielkopolskich przy ul. Wielkopolskiej.

O godz. 18:15 w świetlicy wiejskiej w Czerlejnie zaplanowano "Patriotyczne Śpiewanie" – czyli wieczornicę patriotyczną, podczas której zabrzmią pieśni powstańcze.

Dodajmy, że 27 grudnia już po raz trzeci jest Narodowym Dniem Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.

Inicjatorami ustanowienia 27 grudnia świętem państwowym było Wielkopolskie Muzeum Niepodległości, Muzeum Narodowe w Poznaniu, wielkopolski Oddział Instytutu Pamięci Narodowej, Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego oraz Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski. Pod apelem w sprawie ustanowienia 27 grudnia święta państwowego podpisało się ponad 8 tysiące osób, w tej sprawie stosowne uchwały podjęło wiele samorządów. 24 listopada 2021 r. stosowną ustawę podpisał prezydent RP Andrzej Duda, wcześniej projekt ten jednogłośnie poparli posłowie i senatorowie.

Fot: Janusz Ludwiczak