Portal infoKostrzyn.pl szanuje prywatność swoich czytelników i przetwarza tylko te dane osobowe, które są niezbędne do prawidłowego świadczenia usług informacyjnych jakie oferuje.
Strona wykorzystuje pliki cookies. Mogą Państwo określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w waszej przeglądarce.
Klikając poniższy przycisk zgadzają się Państwo na przetwarzanie zbieranych przez portal infokostrzyn.pl danych osobowych w zakresie i na warunkach opisanych w naszej
Polityce Prywatności.
Wyrażenie zgody jest dobrowolne, ale może być konieczne w celu wykonania niektórych usług.

Zgoda

180 lat temu urodził się Roman Szymański - .:InfoKostrzyn.pl->gminny portal informacyjny:. Kostrzyn w z@sięgu ręki
  Brzeźno | Czerlejno | Glinka | Gułtowy | Iwno | Jagodno | Kostrzyn | Sanniki | Siedlec | Siekierki | Skałowo | Sokolniki | Trzek | Węgierskie | Wiktorowo | pozostałe | dookoła
180 lat temu urodził się Roman Szymański
05-08-2020 00:59   Janusz Ludwiczak
Dokładnie 180 lat temu, 5 sierpnia 1840 r. urodził się wybitny kostrzynianin Roman Szymański, działacz polityczny, publicysta i redaktor "Orędownika".

Roman Szymański (pseud. Wacław Górecki) już w czasie nauki w Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu, do którego uczęszczał udzielał się społecznie. Wspólnie z kolegami założył z kolegami kółko "Marianów", którego celem było poznanie literatury polskiej. Współtworzył także przy gimnazjum konspiracyjne Towarzystwo Narodowe. Rozpoczął studia w seminarium duchownym w Poznaniu (1862), ale przerwał je w okresie powstania styczniowego. Walczył w szeregach powstańczych w Królestwie Polskim, brał udział w bitwie pod Nową Wsią i Brdowem. Nie trafił do niewoli i powrócił do Wielkopolski; podjął studia historyczne na Uniwersytecie Wrocławskim, które następnie uzupełniał (także w kierunku ekonomii) w Berlinie i Lipsku. W 1867 w Lipsku obronił doktorat z filozofii.

Następnie wrócił do Poznania, gdzie rozpoczął działalność dziennikarską. Pierwszym przejawem działalności publicystycznej Romana Szymańskiego była broszura ekonomiczna "Zasady towarzystw przemysłowych" (1868), wydana pod przybranym nazwiskiem Wacław Górecki. Rok później został redaktorem ilustrowanego tygodnika poznańskiego „Sobótka”, współpracował także z „Dziennikiem Poznańskim”, „Gazetą Toruńską” i „Przeglądem Polskim”. Propagował idee pozytywistyczne (m.in. publikacja O siłach moralnych w ustroju społecznym, 1870).

W 1871 r. objął stanowisko redaktora naczelnego nowego pisma „Orędownik”. Pismo, współfinansowane przez ziemian wielkopolskich, było skierowane przede wszystkim do mieszczan; pierwszy numer ukazał się 1 kwietnia 1871 r. Roman Szymański odstąpił nieco od linii politycznej ziemiaństwa, dążąc do politycznej aktywizacji mieszczaństwa; doprowadziło to wkrótce do wycofania się ziemian z finansowania – od końca 1872 redaktor wydawał pismo samodzielnie.

W okresie Kulturkampfu „Orędownik” głosił ostrą krytykę polityki pruskiej i bronił polskości Wielkopolski oraz pozycji Kościoła katolickiego. Redaktor Roman Szymański inicjował wiece polityczne oraz akcje petycyjne; zgromadził wokół siebie aktywny ruch mieszczański, określany mianem „ludowego” (pozostający jednak bez związku z tradycyjnym chłopskim ruchem ludowym). Aktywności Szymańskiego nie osłabiły kilkakrotne kary więzienia. Efektem jego działań było m.in. zwiększenie udziału polskiego mieszczaństwa w wyborach powszechnych do władz lokalnych i parlamentu Rzeszy niemieckiej.

W kolejnych latach Szymański popadł w konflikt z wieloma środowiskami politycznymi. Występował przeciwko socjalistom, a w latach 90. XIX wieku zaostrzyły się także stosunki z ziemiaństwem. Naraził się duchowieństwu, kiedy w trakcie walki o mandat w sejmie pruskim w 1893 wystąpił przeciwko arcybiskupowi Stablewskiemu; ostatecznie nie został wybrany, przegrywając ze Stefanem Cegielskim. Na przełomie wieków Szymański i kierowany przez niego ruch ludowy zyskał poparcie narodowej demokracji, która wkrótce (1906) przejęła wydawanie „Orędownika”. Szymański wszedł w skład zarządu Towarzystwa Akcyjnego Nowa Drukarnia Polska, ale stan zdrowia nie pozwolił mu na większą aktywność.

Roman Szymański zmarł 18 grudnia 1908 w Poznaniu, spoczywa na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan na Wzgórzu św. Wojciecha. Był żonaty z Heleną Wyczyńską (od 1883), miał pięcioro dzieci (trzy córki i dwóch synów).

W Poznaniu, Środzie Wlkp. i Kostrzynie patronuje nazwom ulic. W Kostrzynie znajduje się również tablica ku jego czci:
"Doktor Roman Szymański
1840-1908
Rodem z Kostrzyna, zasłużony w walce o Polkość,
działacz ruchu mieszczańskiego w Wielkopolsce, publicysta i redaktor "Orędownika"


Fot: Urząd Miejski w Kostrzynie

Komentarze (2)

05-08-2020 17:32:11
Flądra
Ten z KSW jest z Żeromskiego.
05-08-2020 10:27:30
Pudzian
To ten z KSW ?

Dodaj swój komentarz

Nick: (max. 40znaków)

Treść komentarza (maksymalnie 1500 znaków):

Pozostało znaków: 1500

Wpisz kod z obrazka: (cyfry i litery a-f)

REGULAMIN:
Publikowane komentarze odzwierciedlają osobiste poglądy ich autorów, którzy ponoszą wyłączną odpowiedzialność za ich treść. Wpisy naruszające polskie prawo, dobra innych osób, zawierające słowa powszechnie uznane za wulgarne oraz nie związane bezpośrednio z komentowanym tekstem będą kasowane. Niedopuszczalne jest również zamieszczanie w treści komentarzy linków do innych stron internetowych, reklam oraz danych osobowych i adresowych osób prywatnych i firm. Komentarze ukazują się na stronie po akceptacji przez moderatora, co nie zwalnia ich autorów od odpowiedzialności za wygłaszane treści.
Aktualności
R E K L A M A
Niezapominajka
19

wrz

16:00
KOSTRZYN, stadion ul. Sportowa 12
1922 Lechia Kostrzyn - Huragan Pobiedziska

20

wrz

15:00
GUŁTOWY, stadion ul. Kasztanowa 17
GKS Gułtowy - Patriot Mieścisko

22

wrz

17:30
Brzeźno
Powitanie nowego wozu bojowego

25

wrz

11:00
Kino "Lemoniada", Parafia Błog. Jolanty Kostrzyn, ul. Prymasa Wyszyńskiego 14a
"Ups! Arka odpłynęła"
► bilety

26

wrz

20:00
Kino "Lemoniada", Parafia Błog. Jolanty Kostrzyn, ul. Prymasa Wyszyńskiego 14a
Wieczorek Poetycki"
► rejestracja

[ wszystkie ]

Sonda
Czy obawiasz się drugiej fali koronawirusa i powrotu obostrzeń?

TAK

NIE


Komentarze
Ogłoszenia
Newsy na Twoją skrzynkę!
Zapisz się na listę mailingową:
Twój e-mail: